هر واحد داراي يك دستگاه گيرنده‌ي تعيين موقعيت ماهواره‌اي (GPS) است كه پس از شناسايي مكان، آن را به وسيله شبكه‌ي ارتباطي راديويي براي ايستگاه مركزي ارسال مي‌نمايد.

 اساس كار اين سامانه‌ها بر سه جزء اصلي استوار است كه عبارت‌اند از:

-       توانايي تعيين موقعيت مكاني وسيله نقليه.

-       توانايي ارتباط ميان وسيله‌ي نقليه و مركز كنترل (ايستگاه مبنا)

-       توانايي ارسال موقعيت وسيله‌ي نقليه به مركز كنترل.

* اجزاي تشكيل دهنده‌ي يك سامانه (AVL):

1-      تجهيزات تعيين موقعيت:

(1-1): بوسيله‌ي دستگاه موقعيت ياب ماهواره‌اي (GPS):

“ جي پي اس" ‌ها  معمول‌ترين نوع مكان‌ياب‌هاي مورد استفاده در وسايل نقليه هستند. اين گيرنده‌ها جهت برآورد دقيق مكان مي‌بايست حداقل سيگنال‌هاي ارسالي از 3 ماهواره را دريافت نمايند. اساس سامانه محاسبه‌ي تعيين موقعيت در اين دستگاه‌ها بر مبناي تخمين فاصله‌ي دستگاه گيرنده ي زميني تا فرستنده‌ي ماهواره‌اي است. 24 ماهواره (GPS) در فضا وجود دارند كه در هر ساعت از شبانه‌روز و در هر شرايط آب و هوايي اطلاعات مربوط به مكان و زمان را براي گيرنده‌هاي زميني ارسال مي‌نمايند.

گيرنده واحد سيار (GPS): در هر سامانه ارسال موقعيت مكاني نياز به يك گيرنده‌ي (GPS) براي ارتباط با ماهواره‌ها و محاسبه‌ي دقيق موقعيت خود داريد. اين وسيله توانايي سنجش مكان، زمان، جهت و مسير و نيز سرعت حركت وسيله‌ي نقليه را دارا است. البته اين كار در GPS‌هاي دقيق مي بايست با خطاي 1 الي 2 درصد انجام پذيرد.

 (1-2): به وسيله‌ي سامانه (Loran) ³:

روش ديگر تعيين مكان و وضعيت جابجايي وسايل نقليه استفاده از سامانه (Loran) است. اين سامانه يك شبكه‌ي پر قدرت از فرستند‌ه‌هاي زميني تحت نظر گارد ساحلي ايالات متحده آمريكا است. سامانه فوق بيشتر جهت مكان‌يابي كشتي‌ها و شناور‌هاي دريايي مورد استفاده واقع مي‌شود. گفتني است سامانه مذكور كه از محدوده‌ي راديو- بسامدي پايين استفاده مي‌كند قادر است بيش از ¾ فضاي زميني و دريايي كشور آمريكا را تحت پوشش قرار دهده گيرنده‌هاي Loran توانايي سنجش از فواصل بسيار دور از ايستگاه فرستنده سيگنال را دارند و نيز آنها نسبت به حوزه‌هاي الكترو مغناطيسي قوي،‌ خطوط انتقال نيرو، خطوط راه‌آهن و مشابه اين‌ها حساس بوده و مي‌توانند تحت تاثير مخرب آنها قرار‌گيرند و دچار خطا شوند.

2-      تجهيزات ارسال موقعيت:

 دومين جزء از سامانه مكان‌يابي خودكار وسايل نقليه ارسال موقعيت تعيين شده به ايستگاه مركزي است. جهت ارسال موقعيت و ديگر موارد به ايستگاه پايه نياز‌مند وجود يك شبكه‌ي ارتباطي   راديويي هستيم. اغلب از شبكه‌هاي سلولي و يا موج كوتاه جهت اين ارتباطات استفاده مي‌شود. اطلاعات مكاني وسيله‌ي نقليه‌ي مي‌تواند به طور خودكار براي مركز كنترل ارسال شود و يا بواسطه‌ي سامانه (پايانه اطلاعات متحرك) MDT براي مركز ارسال گردد.

3- تجهيزات ايستگاه مركزي:

ايستگاه مركزي نياز به يك سامانه رايانه‌اي، نرم‌افزار‌هاي مخصوص به همراه نقشه ي محلي و يك فرستنده گيرنده‌ي راديويي جهت كارهاي زير دارد:

-       مديريت ارتباطات در شبكه‌ي ارتباطي

-       گزارش وضعيت از تمامي واحد‌هاي سيار

-       نمايش واحد‌هاي سيار بر روي يك نقشه‌ي رايانه‌اي در هر لحظه

-       ذخيره اطلاعات دريافتي جهت تجزيه و تحليل در مراحل بعدي

* موارد كاربرد سامانه‌هاي (AVL)

-       امنيت راننده و سرنشينان: در وقايع و حوادث و فوريت‌هاي پزشكي يا هر وضعيت اضطراري، ديگري راننده تنها با فشار كليد شرايط اضطراري، پيغام  هشدار و موقعيت خود را به ايستگاه‌ مركزي ارسال و اعلام مي نمايد.

-       امنيت در مقابل سرقت: در حوادث سرقت سامانه (AVL) كمك شاياني به مكان‌يابي و يافتن وسيله‌ي نقليه‌ي مسروقه مي‌نمايد.

-       راهنمايي و هدايت: راهنمايي و هدايت رانندگان براي عبور از مسير‌هاي نزديكتر، مطمئن‌تر و افزايش سرعت و امنيت ناوگان حمل و نقل و.....

«پايانه اطلاعات سيار»⁴

نوعي سامانه انتقال اطلاعات بين واحد‌هاي سيار و ايستگاه‌ ثابت است كه معمولاً  به همراه سامانه مكان‌يابي خودكار وسايل نقليه (AVL) مورد استفاده قرار مي‌گيرد. تبادل داده‌ها در اين سامانه نيز از طريق امواج راديويي انجام مي‌پذيرد. به كمك اين سامانه ها ايستگاه‌هاي كنترل قادر به ارسال پيام متني علاوه بر ارتباط صوتي راديويي براي يك ياگروهي از واحد‌هاي سيار خواهند بود.

اكثر اين دستگاه‌هاي داراي يك صفحه‌ي نمايش‌گر بزرگ كريستال مايع (LCD) با قابليت نمايش كاراكتر‌هاي حرفي- عددي تا چندين سطر و همچنين چند كليد جهت كاركرد ساده هستند. معمولاً مي‌توان تا چندين پيام كوتاه از پيش تعيين شده را به حافظه دستگاه وارد نمود و در مواقع لزوم فقط با فشار چند كليد متن پيام را به مركز ارسال كرد.

اين دستگاه‌ها معمولاً جهت ارسال پيام‌هايي همچون، اطلاعات مسير، وضعيت آب و هواي منطقه‌اي،‌و ابلاغ مأموريت و نشاني مورد نظر از طرف مركز كنترل به كار مي‌روند.

1-      fleet management system

2-      Automatic vehicle Location (AVL)

3-      Long Range Navigation (Loran)

4-      Mobile Data Terminals (MDT)